ოლიგარქის შემოდგომა

ოლიგარქის შემოდგომა

ახლა, როცა ახალი პოლიტიკური ფიგურის გამოჩენასთან დაკავშირებული ეიფორია ცოტათი დაცხრა და საკითხი ვინ იქნება ივანიშვილის პარტიაში ჩაანაცვლა საკითხმა სად ვიყიდოთ კარგი ჩურჩხელა საახალწლოდ, გადავხედე განვლილ პოლიტიკურ სეზონს და მივხვდი თუ როგორ და რისთვის მოვიდა ბიძინა ივანიშვილი ქართულ პოლიტიკაში.
უჩვეულოდ მშვიდი და წყნარი შემოდგომა იდგა. აქამდე ოქტომბერ-ნოემბერი ოპოზიციის ხმაურიანი და არც თუ ისე ხმაურიანი ქუჩის აქციებით ხასიათდებოდა ხოლმე. ახლა კი თბილისის ქუჩებში ვერც საკნების ხერგილებს ნახავდი და ვერც საბჭოეთიდან შემორჩენილი კულტურის მოღვაწის მგზნებარე სიტყვას მოისმენდი. ქვეყანა მშვიდად ვითარდებოდა, პოლიტიკური პროცესები აქა-იქ თუ გაკრთებოდა ტელეეკრანზე და ერთი შეხედვით ყველაფერი ნორმის ფარგლებში იყო… თუმცა აქ არის ერთი „მცირე“ და არასასიამოვნო ნიუანსი, ჩვენი ჩრდილოელი მეზობელი, პირდაპირ ვთქვათ, არაკეთილმოსურნე მეზობელი, იმპერიული ამბიციებითა და ჩვენი ქვეყნისადმი აშკარად გამოხატული აგრესიული დამოკიდებულებით. მას საქართველოსთან მიმართებაში მხოლოდ ერთი მიზანი აქვს, არ დაუშვას მისი განვითარება, ხელი შეუშალოს მის თავისუფლებას, ჩართოს გაუთავებელ კონფლიქტსა და დაპირისპირებაში და სწორედ ამიტომ ჩანდა წლევანდელი შემოდგომის სიმშვიდე ასე უცნაურად, არადა ქვეყნის უმნიშვნელოვანეს არჩევნებამდე სულ რაღაც ერთი წელი რჩება და თითქოს ახლა უნდა ეაქტიურათ პოლიტიკურ პარტიებს. მაშ რატომ დუმან მეგაფონები? ამას რამდენიმე მიზეზი აქვს თუმცა უმთავრესი მაინც ალბათ ორია: პირველი ის რომ ნინო ბურჯანაძის უკანასკნელი ავანტიურა ისეთი კრახით დასრულდა ყველა ოპოზიციურად განწყობილ მოქალაქესაც კი გაუქრა ქუჩაში გამოსვლისა და ამგვარად რამის გაპროტესტების სურვილი და მეორეც რუსეთს კანდიდატურები გამოელია, ჯერ იყო და ლევან გაჩეჩილაძემ უმტყუნა, მერე ირაკლი ოქრუაშვილმა, ბოლოს იქამდე მივიდა საქმე ფსონს კინაღამ ზურა ნოღაიდალზეც ჩამოვიდნენ ხოლო ბურჯანაძის პოლიტიკურმა გარდაცვალებამ კი რუსული სათადარიგოთა სკამიც თითქოსდა ამოწურა… მაგრამ ეს ერთი შეხედვით.
5 ოქტომბერს გავრცელდა ინფორმაცია რომ ბიზნესმენი ბიძინა ივანიშვილი პარტიის შექმნასა და პოლიტიკური საქმიანობის დაწყებას აპირებს. ამაში თითქოს გასაკვირი არც არაფერია, მსოფლიო პოლტიკამ ბიზნესმენის პოლიტიკაში წასვლის პრეცედენტები მრავლად იცის, მაგრამ როგორც, თითქმის, ყოველთვის ახლაც საქართველოში განსაკუთრებულ შემთხვევასთან უნდა გვქონდეს საქმე.
ბიძინა ივანიშვილი საზოგადოებისათვის ორი რამით არის ცნობილი ერთი რომ ყველაზე მდიდარი ქართველია და მეორე რომ ფარული მეცენატია. პარადოქსულად ჟღერს საზოგადოებამ იცის რომ მავანი ფარული მეცენატია… მაგრამ ეს არ არის მთავარი ამ ისტორიაში. ივანიშვილი უკვე ცხრა წელზე მეტია საქართველოში ცხოვრობს და იგი ცოცხლად ალბათ მხოლოდ ოჯახის წევრებს ყავთ ნანახი, ფოტოც ფართო მასებმა აქამდე მხოლოდ ორი იცოდნენ: ერთი შორი კადრი შემთხვევით გადაღრებული სადღაც დარბაზში და მეორე ძვირფას კოსტიუმში გამოწყობილი მკაცრი და სოლიდური გამოეტყველებით. ამაშიც არაფერია საოცარი, ადამიანი უბრალოდ ასაციალური ტიპაჟია და არ უყვარს საზოგადოებაში გამოჩენა, მაგრამ მეორეს მხრივ რატომ ქმნის ასოციალური ადამიანი პარტიას? პარტია ხომ თავისთავად გულისხმობს პოლიტიკური აქტივობის აუცილებლობას? პოლიტიკური აქტივობა კი საზოგადოებაში გამოჩენასა და ხალხთან ურთიერთობას? მაშ ასე ასოციალური მილიარდერი ქმნის პოლიტიკურ პარტიას მაშინ როცა რუსეთს საქართველოში ყველა მხივ მოეცარა ხელი, დამეთანხმებით ასეთი რამ შემთხვევით არასოდეს ხდება ხოლმე. კი ბატონო შეექმნა რამე ფონდი, რამე საქველმოქმედო ორგანიზაცია, ხელოვანთა გაერთიანება ბოლოს და ბოლოს, მაგრამ პარტია და თან სწორედ ახლა, როცა შტილია ქართულ პოლიტიკურ სცენაზე, როცა ჩავარდა უამრავი რუსული პროექტი. თუკი პოლიტიკა მისი ოცნება იყო რატომ არ გააქტიურდა ივანიშვილი 2003-2004 წლებში როცა მას საკუთარი ტელეკომპანია მეცხრე არხი ჰქონდა, რატომ არ წავიდა პოლიტიკაში 2007 წელს როცა სააკაშვილის ხელისუფლება ყველაზე სუსტი ჩანდა? ეს გარკვეულ ეჭვებს აღძრავს.
ბიძინა ივანიშვილს ყველგან, ალბათ საქართველოს გარდა, რუს ბიზნესმენად მოიხსენიებენ, მისი ბიზნესის დიდი წილი ჯერ კიდევ რუსეთშია, და სწორედ აქ არის ძაღლის თავი დამარხული, ივანიშვილის პოლიტიკურად გააქტიურება რუსეთის ხელისუფლების ზეწოლით მოხდა, ეს უბრალო ულტიმატუმი იყო: შენ იწყებ პოლიტიკურ მოღვაწეობას და ამ საქმეს ახმარ შენს ულევ მატერიალურ რესურსს ან ემშვიდობები შენი ბიზნესის უდიდეს ნაწილსო… ანუ მარიო პიუზოს თუ დავესეხებით მას ისეთი წინადადება შესთავაზეს რაზეც უარი ვერ თქვა ადგა და ფინანსურ კეთილდღეობაზე გაცვალა საკუთარი სამშობლოს ინტერესები. იმ დღეებში კიდევ ერთი საოცარი დამთხვევაც მოხდა, რუსეთის, აგერ უკვე მერამდენედ, მომავალმა პრეზიდენტმა, ვლადიმერ პუტინმა, სულ ახალი იდეა გააჟღერა ევრაზიის კავშირის შექმნასა და მასში ყველა ყოფილი საბჭოთა კავშირის რესპუბლიკის მიწვევის შესახებ, ისტორია გამეორებას ლამობს თითქმის ასი წლის შემდეგ კიდევ ერთი ვლადიმერი კიდევ ერთი საბჭოთა კავშირის შექმნას ცდილობს და სწორედ ამ დროს, საქართველოში ბიზნესმენი და მეცენატი ბიძინა ივანიშვილი, რომელზეც უამრავი ლეგენდა დადის და რომლის ქველმოქმედების ისტორიებსაც ლამის თაობიდან თაბას გადასცემენ ხოლმე მცირე, მაგრამ მაინც შულავერის კომიტეტის შექმნას ცდილობს… თუმცა მეორეს მხრივ თუ ვიქნებით ოპტიმისტები შეიძლება ვთქვათ რომ ეს ყველაფერი დამთხვევაა, უბრალო დამთხვევა.
მერე ვიფიქრე მოსვლით კი მოვიდა მაგრამ რა უნდა გააკეთოს ბიძინამ პოლიტიკაში მეთქი, არ დავიზარე გადავხედე მის ყველა საჯარო გამოსვლას მის ყველა წერილს და სიმართლე გითხრათ ვერ მივხვდი რის გაკეთებას აპირებს, ყველა კონკრეტულ კითხვაზე შეეხება ეს ეკონომიკას, გეოპოლიტიკას, რუსეთთან ურთიერთობის დალაგებას თუ ევროსტრუქტურებთან დაახლოებას ბიძინას და ბიძინელებს არ აქვთ პასუხები, ან პასუხობენ რომ ამაზე მუშაობს ექსპერტთა ჯგუფი, სიტყვამ მოიტანა და მრჩება შთაბეჭდილება რომ ივანიშვილის ექსპერტთა ჯგუფი უკვე ყველა საკითხზე მუშაობს, დილით ათქვეფილი კვერცხის ომლეტი ჭამოს თუ თოხლოდ მოხრშული კვერცხი ამაზეც ექსპეტები ფიქრობენ ხოლმე თუმცა მათ მუშაობასთან ჩვენ ხელი არა გვაქვს და ისევ ბიძინას საქმიანობას დავუბრუნდეთ. სამაგიეროდ ბიძინამ მშვენივრად იცის რომ ომი 2008წლის აგვისტოში რუსეთთან საქართველომ დაიწყო; რომ ნატო კი კარგია მაგრამ ისეთი შორი პერსპექტივაა მის რიგებში გაწევრიანება რომ ამაზე ფიქრსაც არ აქვს აზრი; რომ პუტინი არც ისეთი ცუდია და შეიძლება დემოკრატიული რეფორმებიც კი გაატაროს. შეიძლება ვინმეს ეფიქრა ეს შეცდომები საკმარისია რომ პოლიტიკაში ახლად ფეხშედგმული, თუნდაც მილიარდელი, პოლიტიკოსი უკანვე გააბრუნოს და სამუდამოდ მოუკლას პრემიერმინისტრობის სურვილიო, მაგრამ ივანიშვილი ასე არ ფიქრობდა ამის შემდეგ მან მაესტროს ეთერში ფილოსოფიაზე და ფსიქოანალიზზე ისაუბრა, ფილარმონიაში „ქართული ოცნების“ დაფუძნების ყრილობა ჩაატარა და პოლიტიკური გვამების გამოფენა ჩაატარა, ისე რომ ყრილობა კი არა მაიკლ ჯექსონის ეპოქალური მუსიკალური ვიდეო „ტრილერი“ მეგონა ასე რომ ამავე ყრილობაზე, ივანიშვილისავე სიტყვას, რომელიც მან ბორძიკ-ბორძიკით წაიკითხა, თუ დავესესხებით „ქართული ოცნების“ სლოგანი თავისუფლად შეიძლება იყოს დავიბრუნოთ წარსული. მოკლედ ბოლომდე გაურკვეველია რა უნდა გააკეთოს ბიძინამ პოლიტიკაში, ან საერთოდ რა ფასეულობები და ღირებულებები აქვს … ხუთანახევარი მილიარდის გარდა. ეს ყველაფერი კიდევ ერთ ეჭვს აჩენს: არ უნდა ბიძინას არანაირი არჩევნების მოგება, მას უნდა არჩევნების შემდეგ რაც შეიძლება ბევრმა პარტიამ დაიწყოს ყვირილი რომ არჩევნები გაყალბდა, ამიტომ იკრებს ამ თითოკაციან და თითოპროცენტიან პარტიებს… მერე კი მერე მოხდეს რაც მოსახდენიაო ფიქრობ ოლიგარქი. კიდევ ბევრი რამეზე შეიძლებოდა დაწერა, მოზარდი შვილების პოლიტიკაში ჩართვაზე, მედიაზე თავდასხმაზე თუ არც ისე სუფთა წარსულსა და არც ისე პროფესიონალ სტაფზე, მაგრამ ჩვენს დროში ვრცელ ტექსტებს ბევრი არ კითხულობს, ცხოვრების სწრაფ ტემპს და მოუცლელობას აბრალებენ, ერთს კი დავამატებ ივანიშვილის როგორც პოლიტიკოსის ბედი ახლა და აქ არ წყდება, მისი ბედი მოსკოვში ბალოტნაიას მოედანზე დეკემბრის ბოლოს ან კიდევ მარტში რუსეთის პრეზიდენტის არჩევნებზე გადაწყდება.

მე და მსოფლიო ჩემპიონატი

ახლა მსოფლიო Cემპიონატი მიმდინარეობს ფეხბურთში და პლანეტის მოსახეობის დიდ უმრავლესობას სხვა არაფერი აინტერესებს გარდა იმისა იყოს საფრანგეთი ჯგუფიდან გასვლის ღირსი თუ არა, ანდა დიეგო მარადონი უფრო კარგი ფეხბურთელი იყო თუ უფრო ცუდი მწრთვნელია. მოკლედ კაცობრიობა და, მათ შორის, საქარტველოს მოსახლეობაც ფეხბურთით სუნთქვას და ცხოვრობს, ამიტომ მეც აღარაფერი დამრჩენია გარდა იმისა რომ ფეხბურტზე დავწერო, ტუმცა დრემდე ზუსტად ვერ გამიგია რა შემთხვევაში ფიქსირდება თამაშგარე მდგომარეობა და რატომ ერქვა ჩემს ბავშვობაში მეკარეს რომელსაც წინ თამშიც შეეძლო გოლბეკი. მოკლედ ფეხბურთში ვერ ვერკვევი, მაგრამ მსოფლიო ჩემპიონატზე ვინმეს არ უგულშემატკივრო არ შეიძლება, საზოგადოება გაგკიცხავს, ამა თუ იმ ნაკრების ფანობა ზემოდან გადმოგხედავს და თავს არარაობად გაგრძნობინებს, ამიტომ ჩემსავით არამოყვარულებს გირჩევთ ამოირჩიოთ რომელიმე გრანდი გუნდი(ასეთი სულ რამდენიმეა) და კითხვაზე “ვის ბალელშიკობ?” სერიოზული სახით სწრაფად უპასუხოთ დამახსოვრებული ქვეყნის სახელი, თუ კითხვის ავტორმა საუბრის გაგრძელება ისურვა, აყოლა ადვილია, თუკი სხვა გუნდის გულშემატკივარია და თქვესას დასცინის თქვენ უნდა უთხრათ “ვნახოთ, ვნახოთ”, მრავლმნიშვნელოვნად და დარწმუნებით. და თუკი არა, მეტიც თი ისიც თქვენი გუნდის მხარესაა მაშინ შორისდებულებიტ და თავის ქნევით ან დანანებით გადაქნევით დაეთანხმეთ ხოლმე. მეც ასე ავირჩიე დიდი ხნის წინ ნგლისის ნაკრები და ახლა პასუხი მზად მაქვს ხოლმე ჩამჭრელ კითხვაზე. რატომ ინგლისი? რავიცი, ფეხბურთს ბავშვივიტ ვუყურებ, იტალიელები პიჟონები არიან, გერმანელები ზედმეტად წესრიგის მოყვარულები, ბრაზილია ყველას მოსწონს, არგენტინეს შესახებ გვიან შევიტყვე და დარჩა ინგლისი, რომელიც ბავშვობიდან მიყვარდა(არა როგორც გუნდი არამედ როგორც ქვეყანა), მის ისტორიას ვსწავლობდი, ინგლისური ენის შესწავლა მცირე ასაკიდან მოვინდომე, მისი მუსიკა მიყვარს და ასე შემდეგ, ხოდა ადვილია რა შემეკიტხებიან “ვის ბალელშიკობ?” ვუპასუხებ “ინგლისს” ტან ამაყად, მერე რა რომ ჯერ მხოლოდ ერთხელ გახდნენ ჩემპიონები იგივე “პიჟონებისგან” განსხვავებიტ, ხომ ყველა ერთხმად აღიარებს რომ ინგლისური ფეხბურთი ვაჟკაცურია, ინგლისელი ფანობა არასოდეს იღლება, მაშინაც კი არ ჩუმდება მისი საყვარელი გუნდი ათით ნულლს რომ აგებდეს და ბოლომდე ქომაგობს… მოკლედ კარგი გუნდი მყავს შერჩეული, ერტი ის მაფიქრებს ჯგუფში რომ ჩარჩეს რა ვქნა, რა პასუხი გავცე ფეხბურტის მოყვარულებს?

ეს ის არ არის რასაც შენ ფიქრობ

თუ სწორად მიუდგები ნებისმიერი ადამიანის მოტყუება შეიძლება, ვიღაცამ ისიც თქვა შეიძლება ერტი ადამიანი ატყუო ძალიან დიდხანს, ისიც შეიძლება ძალიან ბევრი ადამიანი ატყუო ცოტა ხანს, მაგრამ შეუძლებელია ძალიან ბევრი ადამიანი ატყუო ძალიან დიხანსო, საკამათო საკიტხია ჩემი აზრით, თუკი ძალიან ბევრ ადამიანს სურს რომ ატყუონ ძალიან დიდხანს(ამნას სხვადასხვა მიზეზი შეიძლება ჰქონდეს, ხშირ შემთხვევაში ტყუილში ცხოვრება უფრო კომფორტულია) მაშინ ეს ასეც იქნება. ერთი ისტორია თუ ლეგენდა მახსენდება, საბჭოთა პენსიონერზე, და სოციალისტური შრომის გმირზე, მგონი ორგზის, რომელიც გარკვეული დამსახურებების გამო გერმანიის ფედერალურ რესპუბლიკაში მიმავალ დელეგაციეს გააყოლეს, პენსიონერი საბჭოეტს პირველად გასცდა და თვითმხილველები თურმე ყვებოდნენ აქედან იქით გზაზე სანამ აეროპრტში გავიდოდითო კაცი მხიარულ ხასიატზე ყოფილა, ბევრსაც ხუმრობდაო დამარცხებულ გერმანიასა და ძირმომპალ კაპიტალიზმზეო, მაგრამ როგორც კი ფეხი დადგა გერმანიის კრტხეულ მიწაზე და მიხედ-მოიხედა ხასიატი შეეცვალა თურმე. გულჩათხრობილი გამხდარა და ცოტათიი სევდიანიც. მერე ქალაქშიც გაიარეს, მარაზიებიც დაატვალიერეს და წარმოებებიც ანახეს, პენსიონერს დანა პირს არ უხსნიდა… მეორე დრეს სასტუმროს ნომერში იპოვესო თავი ჩამოეხრჩოო. არ ვიცი ისტორია არის ტუ არა მარტალი, ან სიმართლესტან ახლოს მაინც, მაგრამ არ გამიკვირდება მარტალი რომ იყოს, კაცს მთელი ცხოვრება უნერგვდნენ რომ საუკეტესო ქვეყანაში ცხოვრობდა, რომ კომუნიზმს აშენებდა, რომ კაპიტალიზმი ჭირია, რომ იქ დასავლეთში ყველაფერი ცუდადაა და ამ დრას ჩავიდა, ნახა და … მოკლედ რას მოვაყოლე ეს ოსტორია, ხანდახან ყველაფერი ისე არაა როგორც ვფიქრობთ, საყოველთაო თანასწორობის უკან ხშირად საშინელი უსამართლობა იმალება, დეკლარილებული ძმობის უკან კი უფროსი ძმა. როცა სიმართლეს ფარდა აეხდება ხოლმე მერე ხშირად გვიანაა. აი ჩვენში გაბატონებულ რელიგიას, რატომღაც ქრისტიანობას რომ უწოდებენ და ქრისტეს მოძღვრებასტან საერტო რომ თითქმის არაფერი აქვს, რა მოხდება ერთხელ რომ აეხადოს ფარდა და ყველა ჩვენებურმა “მორწმუნემ” დაინახოს რომ ეს ის არაა რასაც ფიქრობდნენ, ანდა დემოკრატიის მოთხოვნით ქუჩში მრავალგზის გამოსულმა ხალხმა რომ გაიგოს რომ დემოკრატია სულაც არ გულისხმობს, მაგალითად, ქსენოფობიას; ნეტა რა მოხდება? ნუტუ მასური სუიციდეს მოწმეები შევიქმნებით? არაა, არამგონია რამე ახალ კომფორტულ ტყუილს მოიგონებენ და იქ განაგრძობენ ცხოვრებას.

ლიბერალიზმის დიქტატურა

ბოლშევიზმის გარიჟრაჟზე ძალიან პოპულარული გახდა პროლეტარიატის დიქტატურა, ეს ტერმინი ცოტათი ადრე, მეცხრამეტე საუკუნის შუა წლებში შეიქმნა, მაგრამ ბოლშევიკებმა წარმატებიტ აიტაცეს და განხორციელებაც დაიწყეს. ასე გრძელდებოდა ვიდრე 1977 წლამდე სანამ საბჭოთა კავშირის კონსტიტუციაში არ ჩაიწერა რომ ეს ქვეყანა დასახლებულია “განვითარებული სოციალისტური საზოგადოებიტ” და შესაბამისად პროლეტარიატის დიქტატურა საჭირო აღარ გახდა. თუმცა 1917 წლიდან მოყოლებული 60 წლის განმავლობაში საკმაოდ ეფექტურად იმუშავა და ბლშევიკურმა მტავრობამ მისი მეშვეობით საკმაო შედეგებსაც მიაღწია. სწორედ აქედან გამიჩნდა იდეა რომ დრევანდელ საქარტველოს ლიბერალიზმის იქტატურა ტუ უშველის, რა თქმა უნდა ამაში არ იგულისხმება არალიბერალების დახვრეტა, გადასახლება, გაკულაკება ან სხვა რამ მეტოდი რაც პროლეტარიატის დიქტატურას ახასიათებდა ან ასოციერდებოდა მაინც მასთან. არც ლიბერალიზმში ვგულისხმობ ლიბერალიზმს კლასიკური გაგებით. მაგრამ მოდიტ ტანმიმდევრობით მივყვები რა არის ლიბერალიზმი ჩვენს შემტხვევაში, ლიბერალიზმია ყველაფერი ის რაც გვაახლებს დასავლეტს და გვაშორებს საბჭოეთს, ანუ განსხვავებული აზრის პატივისცემა, რელიგიური შემწყნნარებლ;ობა, ჩინელების ქვეყნიდან გაყრის არ მოტხოვნა და ასე შემდეგ, აი როცა უკვე საბოლოოდ დავშორდებიტ ამ საბჭოეთს, ისე რომ მისი გრავიტაციის გამო მისსავე ორბიტაზე ტრიალს შევწყვეტთ მერე ვისაუბროთ რეალურ ლიბარილზმზე და კონსერვატორობაზე თორემ დღეს ჩვენს ქვეყანაში კონსერვატორი ზვიად ძიძიგური და კახა კუკავა არიან და აბა მატ რა ლიბერალიზმი უნდა დავუპირისპიროთ. ახლა რაც შეეხება იმას ტუ რას ნიშნავს ჩემი გაგებიტ ლიბერალიზმის დიქტატურა, იმაზე შევთანხმდიტ რომ არავის დახვრეტა, გაციმბირება არ შეიძლება არც სამედიცინო ექსპერიმენტ ჩაგვატარებინებინებენ ვინმეზე(არადა რა მადლი იქნებოდა) თუმცა სამართლიანობა მოითხოვს არინიშნოს რომ ლიბერალების ნაწილი ამ ყველაფრისაკენ მიისწრაფვის და ცეცხლითა და მახვილით უნდათ დაბნეული ქარტველობის სწორ გზაზე შეყენება. მე სხვა რამეს გთავაზობთ ქართულ საზოგადოებას, უფრო სწორად კი ჰომოსოვიეტიკუსის ქვესახეობას ჰომო გრუზინუს დარტყმა ისეთ ადგილას უნდა მივაყენოთ სადაც ყველაზე ეფექტური იქნება. სად აქვს ქართველს სუსტი წერტილი? პასუხი იმაზე მარტივია ვიდრე შეიძლება ერტი შეხედვით ჩანდეს, ქართველს ძალიან უყვარს თავის გამოჩენა ეს არის მისი სიძლიერეც და სისუტეც, ტუმცა ახლა ჩვენ ეს როგორც სისუსტე ისე გვაინტერესებს ასე რომ მოდით ამ კუთხით მივუდგეთ, მაშ ასე რადგან ქართველს ძალიან უყვარს თავის გამოჩენა, ამას კი იგი პარადოქსია მაგრამ, ახარხებს იმით რომ ყველასნაირი იყოს და არა გამორჩეული, ხოლო ხელოვნებას იყო ყველასნაირი ჩემს ლექსიკონში მოდა ჰქვია. კი ქარტველები ყველაზე იოლად ვვებით მოდას, აქ მოდური შეიძლება ყველაფერი გახდეს, ტანსაცმლიდან დაწყებული ცხოვრების წესით დამთავრებული, შეილება ვინმემ მოდის გამო ლექსების წერა დაიწყოს, შეიძლება სუში შეუყვარდეს, შეიძლება სამი შვილი გააჩინოს, ასე ომ გასაკვირიც აღარაა რომ დრეს რელიგიურობა ისევეა მოდაში როგორც ვთქვათ ოტხმოცდაათიანებში შავი ე.წ. “ხულიგანკა” ბეემვე ან შვედური ჯგუფი ეის ოვ ბეისი იყო. ბოლოს და ბოლოს მივადექიტ საქმის არსს, ლიბერალიზმის დიქტატურა მოდის საშუალებიტ უნდა განხორციელდეს, უნდა შევძლოთ რომ აღარ იოს მოდაში, რელიგიური ფანატიზმი და ვინმეს განსხვავებული რელიგიური შეხედულებების გამო ქრისტეს სახელიტ მოკვლით არ ემუქრებოდნენ ანდა მართლმადიდებლობას დედის გინებიტ არ იცავდნენ; აღარ იყოს მოდაში რასიზმი და ნაციზმი და ჩინელებს ქარტველი ადამიანის ყველა უბედურებაში არ ადანაშაულებდნენ ხოლო სომეხს დასაცინ სიტყვად არ იყენებდნენ; აღარ იყოს მოდაში ჰომოფობია და ხალხს საკუთარი შვილის მოკვლის სურვილი არ უჩნდებოდეს თუ ვინიცობაა და ეს უკანასკნელი გეი აღმოჩნდა. თითქმის სულ ეს არის, ერტი საკიტხი დარჩა გადასაწყვეტი, როგორ უნდა მივაღწიოთ ამ ყველაფერს? რა თქმა უნდა იუმორით, სამართლიანი დაცინვით და ჯანსაღი ცინიზმით. მერწმუნეთ სიბნელესტან ბრძოლის საუკეთესო საშუალებებია. გამოცდილია!

მტრის არ მცნობი

ალბათ ყველას წაგიკითხავთ ილია ჭავჭავაძის ცნობილი ლექსი “ბედნიერი ერი” და არამარტო წაგიკიტხავტ, ალბათ ბევრჯერ დანანებითაც გითქვამთ აიო ილიამ რა დაწერაო და მართალიც არიო, თუმცა გულის სიღრმეში თქვენს თავს ნაკლებად მიაკუთვნებდით იმ ხალხს ვისზეც ლექსში არის საუბარი, თუმცა ამაზე არ მინდა ახლა გელაპარაკოთ, ახლა მინდა თქვენი ძვირფასი ყურადღება ამ ლექსის ერთ ფრაზაზე შევაჩერო “მტრის არ მცნობი”, შეიძლება გაგიკვირდეთ კიდეც, როგორ, ჩვენ, ქართველები რომლებიც მრავალი საუკუნის განმავლობაში იმის გარდა არაფერ ვაკეთებდით რომ მტერს ვებრძოდით მტრის არ მცნობი რანაირად გამოვდივართო? გამოვდივარტ მეგობრებო გამოვდივართ. აკა მორჩილაძის ერთ წიგნში, რომელსაც “ძველი გულებისა და ხმლისა” ჰქვია ერთი საყურადღებო მომენტია(ამ კონკრეტულ შემთხვევაში საყურადრებ, ტორემ ისე წიგნი მთლიანად შესანიშნავია) ერტ თავში ავტორი მოგვითხრობს როგორ ხდებოდა ტყვეთა სყიდვა საქართველოში, გამტაცებელი ორი სამი იყო ხოლმეო, გატაცებული სადრაც ათამდე და არც ერტხელ არ დაფიქსირებულა შემთხვევა რიცხვობრივად მეტ გატაცებულს ან აჯანყება ეცადა, ან წინაარმდეგობა გაეწია გამტაცებლებისათვისო, ცოტატა რა თქმა უნდა ზუსტი არაა, მაგრამ შინაარსი ესაა. ესე იგი რა ხდება, ბრძოლებითა და თავისუფლებისმოყვარეობით განთქმული ქართველი კაცი არც ერთხელ არ ცდილა აჯანყებოდა მის მომტაცებელს რომელსაც იგი ასე ტკიბილი მშობლიური სალი კლდეებიდან სხვაგან, ძირითადად მტრულ ქვეყანაში მიჰყავდა? მეტიც, აკა მორჩილაძე წერს რომ უკან დაბრუნების ფაქტიც არ დაფიქსირებულა მიუხედავად იმისა რომ ხშირ შემთხვევაში გატაცებულები ზრდასრული ადამიანები იყვნენ და ზოგიერთი მათგანი დაოჯახებულიც კი. შეიძლება ვინმემ იფიქროს რომ ეს ყველაფერი მწერალმა აკა მორჩილაძემ მხატვრული ეფექტის გასძლიერებლად მოიგონა, მაგრამ შეგახსენებთ რომ მწერალი აკა მორჩილაძე, იგივე ისტიორიკოსი გიორგი ახვლედიანია და მის ნაწერებში ხშირად შევხვდებით ისტორიულ ფაქტებს, ეს სწორედ ის შემთხვევაა. მე პირადად პრობლემა ის მგოინია რომ ქარტველი კაცო ბოლომდე ვერასოდეს აცნობიერებდა ვინ იყო მისი მტერი, ამის დასყურად ისიც გამოდგება რა ზეერთგულად ასრულებდნენ ქარტველი მეფეები და დიდებულები დამპყრობლის ამოცანებს, მხოლოდ ერთ მაგალითს გავიხსენებ, როგორ ააწიოკა სპარსეტის საამებლად გიორგი მეთრთმეტემ ავღანეთი, ისე რომ შაჰმა ისიც კი უთხრა ასეთი სისასტიკეც არ მითხოვიაო. მაშა რამ მოგვიყვანა აქამდე რა მანქანებიტ გადავრჩით? გაჩნდება ბუნებრივი კითხვა, გადავრჩიტ იმიტომ რომ პერიოდულად საქარტველოს ტერიტორიაზე ვიღაც იბადებოდა ხოლმე ვინც ქეჩოში წაავლებდა ერს ხელს და თბილი ჭაობიდან ძალით ამოათრევდა, საქმე ისაა რომ ასეტი ვიღაც მტელი ჩვენი ისტორიის მანძილზე 15-20 თუ იქნება, სავსებიტ საკმარისი რაოდენობა იმისატვის რომ აქამდე მოგვეღწია და აბსოლუტურად შეუფერებელი რაოდენობა იმისატვის რომ ახლა წესიერ ქვეყანაში გვეცხოვრა. რა ვითარება გვაქვს ახლა? რა და ზუსტად იგივე, მტერი კარს გვყავს მომდგარი ჩვენ კი ვერ ვცნობთ, მტრის კეთილ მხარეს ვეძებთ, მტერტან გატარებულ კარგ წლებს ვიხსენებთ და ხშირად ვაღიარებთრ რომ ეს მტერი, რომელმაც მიწებიც წაგვარტვა, მშვიდობიანი მოსახლეობაც დაგვიხოცა, ჩვენი ტანამოქალაქეებიც გამოყარა საკუთარი სახლებიდან, მთლად მტერიც არ არის და რომ დაუკვირდე საერთოდაც მოყვარეა, ერთმორწმუნეა და ჩვენთვის კარგის მეტი არაფერი უნდა.
მტრის არმცნობი რომ ვარტ ეგ ასე თუ ისე გაირკვა, აი რატომ ვარტ ეს არის საინტერესო, ნებისმიერი არსება ხომ ებრძვის მტერს, ქურციკი რომ ქურციკია რომ ხვდება ლომს ვეღარ გავექცევიო შეიძლება რქაც გაიქნიოს თავდასაცავად, ასეთია ეს თვითგადარჩენის ინსტინქტი და ამას ვერაფერს უზამ… მაშა რა გამოდის მართლაც უნიკალური ერი ვართ? მარტლა გვიყვარს მტერი ჩვენი ვიტარცა მოყვასი ჩვენი? უკაცრავად კალამბურისატვის და მეტი არაა ჩემი მტერი ჩვენ ჩვენი მტერი გვიყვარდეს, უბრალოდ რადგან ქვეყნის ისტორიში ნებისმიერი მტერი დამპყორებელია ხოლმე დამპყრობელს კი მრავალ უბედურებასთან ერთად თან მოაქვს პასუხისმგებლობის მძიმე ტვირთის თავის მხრებზე გადატანა, წარმოიდგინეთ თქვენ თითქმის არაფრის კეთება არ გიწევთ, ცოტას წაიმუშავებ და საჭმელი გაქვს სასმელი გაქვს ის კი არადა შეგიძლია მორიგი დამპყრობლის დედაქალაქში ჩახვიდე და იქაურ ქალებზე წარუშლელი შთაბეჭდილება მოახდინო(რაღა თქმა უნდა თუ მამაკაცი ხარ, პასდუხისმგებლობის ხომ მამაკაცებს უფრო გვესინია) ასე რომ დაპყრობილ მდგომარეობაში ქართველი თავს კომფორტულად გრძნობს, ისევ და ისევ იმ რამდენიმე პიროვნების გარდა რომელიც მთელი ჩვენი ისტორიის მანძილზე ერის ჭაობიდან ამოთრევას ლამობდა ხოლმე. ეს გამოცდილება, ანუ დაპყრობილის კომფორტი, შეიძლება წლების განმავლობაში მოვიდა, შეიძლება თავიდანვე იყო კოდირებული ჩვენს დნმ-ში და დავით აღმაშენებლის, ან გნებავთ, გიორგი ბრწყინვალეს ფენომენი უბრალოდ გენური მუტაციის შედეგია… არ ვიცი ამ საკიტხს საფუძვლიანი გამოკვლევა ჭირდება და ბოლოს ალბათ იტყვით კი მაგრამ ხომ არსებობენ ადამიანები რომლებიც ამერიკასაც დამპყრობელს უწოდებს და ამავდროულად არაფრიტ უნდა დანებებაო, თუკი ეს ხალხი თავს კომფორტულად გრძნობს დაპყრობილ მდგომარეობაში ამერიკას რად ვერ ეგუებიანო, საქმე ის გახლვტ, რომ ამერიკა ისეტი დამპყრობელია, თუკი არის საერთოდ დამპყრობელი, რმელიც დაპყრობილის პასუხისმგებლობებს თავის თავზე არ ირებს, მეტიც მოდის და გეუბნება საქმე აკეთე, შექმენი შენი სახელმწიფო შენი ხელიტ და მერე ვიქნები შენი მეგობარიო… აბა გვინდა ჩვენ ასეტი დამპყრობელი? რა ჯანდაბად გვინდა?!

კოკა კოლა

კოკაკოლასთან ჩემი დამოკიდებულება მაქვს, მე ის მიყვარს მიუხედავად იმისა რომ  საწამლავია, მჟავაა, ვნებს ნარვლის ბუშტს, კუჭს, გამოდევნის კალციუმს ძვლებიდა, მისით რეცხავენ აბაზანებს და ასე შემდეგ. და მე მარტო არ ვარ 200 ქვეყანაში წელიწადში 400 მილიარდი ქილა კოკა კოლა იყიდება(რამდენია ეს ბოთლებში არ ვიცი), ალბათ სწორედ ამიტომ კოკაკოლა ხშირად ასოცირდება ამერიკულ იმპერიალიზმთან, ეგ კი არა ერთერთ ამერიკულ ფანტასტიკურ ფილმში, რომელსაც ქარტულ საბჭოთა გაქირავებაში მტერ ჩემი ერქვა, მთავარი გმირი რომ უცხო პლანეტაზე ხვდება რომელიც შეურყვნელი ჰგონია და იქ რომ კოკაკოლის ქილას აღმოაჩენს სასოწარკვეტილი გაჰკრავს ფეხს, ანუ აქაც ჩვენ ვართო, აგრეთვე ნიშანდობლივია კადრები, რომლებიც რომელიღაც სამეცნიერო არხზე გავიდა(ასე ვუწოდებ ნეშენალ ჯეოგრაფიკს, დისქავერის, ანიმალ პლანეტს და მსგავს ტელევიზიებს) სადაც აფრიკის რომელიღაც ცივილიზაცია შეუხებელი ტომის ქალს ხელში მცირეწლვანი შვილი ეკავა და კოკაკოლას ასმევდა, ნახეთ, არავითარი ცივილიზაცია მხოლოდ კოკაკოლა. მაგრამ მოდიტ დავიწყოტ თავიდან. როგორ მოვედით აქამდე?

კოკაკოლის საწყისებთან

1885 წელს( ზოგი ვერსიით 1886 წლის 8 მაისს) ფარმაცევტმა ჯონ პემბერტონმა გამოიგონა ერთი შეხედვით არაფრიტ გამორჩეული გაზიანი სასმელი კოკაკოლა, იმ დროს ამერიკული ბაზარი სავსე იყო გაზიანი სასმელებით და ხალხს ჯეროდა რომ ზოგი მათგანი სამკურნალოც იყო, მაგალითად დრ. პეპპერი პოტენციის საუკეთესო გამაუმჯობესებლად მიაჩნდათ, რა გასაკვირია რომ პემბერტონმაც კოკაკოლა როგორც თავის ტკივილის საწინააღმდეგო უებარი საშუალება ისე შექმნა, ამასთან ფარმაცევტი ამტკიცებდა რომ სასმელი ნებისმიერ ნერვულ აშლილობას შველოდა და დრ. პეპპერის არ იყოს იმპოტენციასაც მკურნალობდა. თვთონ ჯონ პემბერტონი ომის ვეტერანი იყო და ბრძოლებში მიღებულ ნაიარევებს მორფინით იამებდა, მაგრამ მას შემდეგ რაც აღმოაჩინეს რომ კოკას ფოთლებისაგან შესაძლებელი იყო ტკივილგამაყუჩებელი და მატონიზირებელი ნივთიერების მიღება, რომელსაც მისმა აღმომჩენმა ალბერტ ტიმენმა კოკაინი უწოდა, პემბერტონმა გადაწყვიტა იმ დროისატვის უსაფრტხოდ მიჩნეულ ამ ნარკოტიკზე გადასულიყო და მეტიც იგი ხალხისტვისაც შეეთავაზებინა. სახელწოდება კოკა კოლა პემბერტონის ბუხჰალტერმა ფრენკ რობინსონმა მოიგონა და თავისი ლამაზი კალიგრაფიიტ ფურცელზე გადაიტანა, სწორედ რობინსონის დაწერილი სიტყვა კოკაკოლა გახდა მისი სავაჭრო ნიშანი რომელიც დღემდე არ შეცვლილა. თუმცა კოკაკოლა თავიდანვე წარმატებული არ ყოფილა, იგი ჯორჯიის შტატატის ქალაქის ატლანტის აფთიაქში იყიდებოდა და მთელი წლის განმავლობაში დღეში საშუალოდ ცხრა მყიდველი ჰყავდა და შემოსავალი ხარჯებზე ნაკლები იყო, მაგრამ ეს მხოლოდ დასაწყისი გახლდათ და რადგან პემბერტონი ამერიკელი ფარმცევტი იყო და არა ქართველი ბიზნესმენი მოთმინებით დაელოდა როდის დაიწყებდა მსი გენიალური გამოგონება მოგების მოტანას შედეგმაც არ დააყოვნა და უკვე მეორე წლიდან კოკაკოლა მომგებიანი გახდა. 1888 წელს კოკაკოლის გამოშვების ლიცენზია პემბერტონისაგან ბიზნესმენმა ასა გრიგს კენდლერმა იყიდა და 1892 წელს დაარსა The Coca-Cola Company რომელიც დღემდე აწარმოებს და ყიდის კოკაკოლას.

დაპირისპირება პეპსიკოლასთან

სადაც კოკაკოლაა იქ ყოველთვის არის პეპსიკოლა, პეპსი კოკას მუდამ კუდში მისდევს და ის მუდამ მასთანაა, თუმცა ეს ყოველთვის ასე არ ყოფილა. პეპსიკოლა როგორც სასმელი 1895 წელს შეიქმნა, რადგან პეპსის ისტორიას ისე კარგად არ ვიცნობ როგორც კოკაკოლის ისტორიას, ხშირ შემთხვევაში ვარაუდიტ შემოვიფარგლები ხოლმე, ასე მაგალითად, ალბათ პეპსი თავიდანვე იყო ჩაფიქრებული როგორც კოკას კონკურენტი რადგან მაში კოკაინი არ შედიოდა და ამიტომ ამ სასმელ სუსფთა სინდისით ბავშვებსაც სთავაზობდნენ, ეს იყო პირველ დარტყმა კოკაკოლისათვის, თუმცა ვითარება სულ რაღაც ათ წელიწდში გამოსწორდა. 1890იანი წლებიდან საზოგადოებრივი აზრი კოკაინის მიმართ შეიცვალა უარყოფითისკენ, არ ვიცი შეიძლება ამაში პეპსის ხელიც ერია. 1903 წელს კი გაზეთმა ნიუ იორკ ტრიბუნი დაწერა გამანადგურებელი სტატია რომ სწორე კოკაკოლაა დამნაშავე იმაში რომ ადგილობრივი ზანგები, დატვრენენ რა ამ ნახევრადნარკტიკული სასმელით, თავს ეხმოდნენ თეთრკანიენბსო, ესევც მეორე დარტყმა იყო კოკალისათვის მაგრამ როგორც მოგახსენეთ ვითარება სულ რაღაც ორ წელიწადში გამოსწორდა 1905 წლიდან კოკაკოლას შემადგენლობაში აღარ შედის კოკაინი, ანუ რეცეპტი თითქმის იგივეა, ერთი წილი კოლას ნაყოფი და სამი წილი კოკას ფოთლები, ოღონდ ამჯერად კოკას ფოთლები “გამოწურული” იყო და კოკანს ღარ შეიცავდა, ასე რომ პეპსის ერთადერთი უპირატესობა, უსაფრთხოობა ბავშვებისათვის წარსულს ჩაბარდა. ამის შემდეგ მთელი ოთხმოცი წლის განმავლობაში პეპსი კოკაკოლას უკან მისდევდა და ვერაფრით ასწრებდა, თქვენ გაინტერესებთ რა მოხდა 1980 წელს? მაქამდეც მივალთ. ამ ოთხმოცმა წელმა კი კოკაკოლის უპირობო ლიდერობით ჩაიარა, მისი ქარხნები ნაცისტურ გერმანიაშიც კი მუშაობდა. თუმცა სამოციან წლებში პეპსიმ დიდი გარღვევა მოახდნა, საბჭოთა კავშირში მსოფლიო გამოფენა ტარდებოდა, რომელსაც რიჩარდ ნიქსონც დაესწრო, პეპსიკოლას იმჟამინდელი პრეზიდენტი(სამწუხაროდ სახელი არაფრით მახსენდება) ნიქსონის მეგობარი იყო, ხოდა თხოვა მეგობარს მეგობრულად, იქნებ რამენაირად მომიხერხო ხრუშოვი პეპსიკოლით ხელში დამიფიქსიროო. ასეც მოხდა ხრუში არამარტო პეპსით ხელში დაფიქსირდა არამედ 25 წლიანი კონტრაქიც გააფორმა ამ კომპანიასთან და პესპსი კოლა საბჭოთა კავშირში კოლას ექსკლუზიური მიმწოდებელი გახდა. საპასუხოდ კოკაკოლამ ჩინეთის ბაზარზე შეაღწია, პეპსიმ დარტყმა სამხრეთამერიკაზე მიიტანა… ამასობაში კი დადგა 1985 წელი, კოკაკოლის ასი წლისთავი ახლოვდებოდა, ალბათ კომპანიის ხელმძღვანელობა დაინტერესდა რანაირად უწევდა კონკურენციას პეპსი კოკას დაკომპანიის შიგნით ე.წ. ბრმა ტესტი ჩაატარეს, ანუ კოკაკოლას თანამშრომლებს გაასინჯეს ორივე სასმელი ისე რომ არ უთხრეს რომელი რომელი და იყო ჰკითხეს აბა ომელი უფრო მოგეწონათო, შედეგი დამანგრეველი აღმოჩნდა, კოკაკოლას თანამშრომლების თითქმის 80%მა პეპსი აირჩია! კომპანიის ხელმძღვანელობა ერტი შეხდვით ერთადერთ სწორ გამოსავალს მიაგნო, შეცვალეს კოკაკოლის გემო და დაარქვეს ახალი კოკაკოლა, ტუმცა ამ გადაწყვეტილების შედეგი კატასტროფული აღმოჩნდა, კომპანიაში ათასობით წერილი მივიდა აღშფოთებული მომხმრებლებისგან რომლებიც მწარმოებლებს ამუნთებდნენ ეს რა ჰქენითო? ზოგი იმასაც იწერებოდა ამას ჯობდა გეთქვათ ღმერთი არ არსებობსო, წერილებს კიდევ აიტანდა კა მაგრამ იმას რაც ამ ცვლილებას რალურად მოყვა თავმოყვარე კოკაკოლელები ვერაფრიტ გადაიტანდნე, ისტორიაში ერთადერთხელ პეპსიკოლამ კოკაკოლას გადაუსწრო გაიყდვებში, სასწრაფოდ მიიღეს გადაეყვეტილება და უკვე 1986 წელს დააბრნეს ძველი კოკაკოლა, რომელსაც კლასიკური კოკაკოლაო მიაწრეს და ყველაფეი თავის ადგილას დაბრუნდა, კოკა ლიდერი პეპსი მუდმივი მეორეადგლოსანი.

და ბოლოს

რამდენიმე საინტერესო ფაქტი კოკაკოლას შესახებ თავიდან ოკაკოლა იყიდებოდა როგორც ჩვენ ლარიძის წყლები, ანუ ჩამოსხამდნენ სიროფს და მერე გაზიან წყალს უმატებდნენ, კოკაკოლა უამრავი არომატით გამოდიოდა, ვანილიტ, ალუბლით და ასე შემდეგ
1894 წლიდან კოკაკოლა უკვე ბოთლებში ჩამოასხეს ხოლო 1955ში ქილებში
კოკაკოლის ბოთლის დიზაინის შემქმნელმა, რომლის სახელიც ახლა არ მახსოვს ერთხელ განაცხადა: ქვეყნად ორი სრულყოფილი ჭურჭელი არსებობს, კვერცხი და კოკაკოლას ბოთლი. დალევდა ახლა კაცი ცივ კოკაკოლას!

ფარისევლობა ცხოვრების წესად

სიტყვა ფარისეველი ჩვენს ერამდე მეორე საუკუნეში გაჩნდა და რელიგიურ სზოგადოებრივ მიმდინარეობას აღნიშნავდა, თავიდან სიტყვა ფაისეველი განდგომილს ანუ ერეტიკოსს ნიშნავდა და მხოლოდ მოგვიანებით შეიძინა პატივსაცემი ელფერი… გამოხდა ხანი, ქვეყნიერებას მოევლინა, ერთთა აზრით ძე ღვთისა, მეორეთა აზრით წინასწარმეტყველი, მესამეთა აზრით უბრალოდ ჭკვიანი ადამიანი, მეოთხეთა აზრით მითი და ლეგენდა… მოკლედ იესო ქრისტე ნაზარეველი, მის მოღვაწეობაზე რამდენიმე წიგნიც კი დაიწერა ზოგიერთ მათგანს ჩვენ სახარების სახელით ვიცნობთ, სახარებაში აღწერილია იესო ქრისტეს დედამიწაზე მოღვაწეობის ძირითადი მომენტები, მათ შორის კი დამოკიდებულება ფარისევლებთან იქ აგრეთვე მოთხრობილია თუ როგორ ეკამათებოდა იესო ფარისევლებს, როგორ ასწავლიდა თავის მიმდევრებს მისდიეთ ფარისევლების მოძღვრებას, გააკეთეთ რასაც ისინი გეუბნებიან, ოღონდ არ მოიქცეთ როგორც ისინი იქცევიანო. ანუ ერთს გასწავლიან და საწინააღმდეგოს კი აკეთებენო. ეს მცირე შესავალი იმისათვის დამჭირდა რომ ყველასთვის გასაგები გამხდარიყო საიდან მოდის სიტყვა ფარისეველის დღევანდელი მნიშვნელობა, ყოველ შემთხვევაში ქართულ ენაში. არადა ვის ვის და ჩვენ ყველაზე მეტად გვჭირდება ზუსტად ვიცოდეთ რას ნიშნავს სიტყვა ფარისეველი რადგან ფარისევლობით არის გაჯერებული ჩვენი ყოფიერება. არ ვიცი როდის დაიწყო ეს საქართველოში, ეჭვი მაქვს უხსოვარი დროიდან მოგვდევს, მრავალი ისტრიული ფაქტის გახსენება შეიძლება ამის დასტურად თუმცა ახლა თავს არ შეგაწყენთ, ვიცი ქარტველებს ისე გვიყვარს საკუთარი ისტორია თქვენითაც მშვენივრად გაიხსენებთ უბრალოდ ამას ხმამაღლა არ იტყვით რადგან საქართველოს ისტორია ამ ეტაპზე ფარისევლურად იდეალურია, მასში ყველა კარგი პერსონაჟი იდეალურად კარგია და ყველა ცუდი პერსონაჟი იდეალურად ცუდი, არავინ ან თითქმის არავინ შუალედური არ გვყავს ჩვენს მრავალსაუკნოვან ისტორიაში, ქარტველები მხოლოდ გმირები და მოღალატეები, უცხოელები მხოლოდ მტერი და აუცილებლად ათჯერ მეტი. თუმცა ეს ისტორიაა და ამბობენ თავის ისტორიას ყველა ერი ალამაზებსო, ამიტომ დავბრუნდეთ აწმყოში, აწმყოს შელამაზება ხომ წესით წარმოუდგენელი უნდა იყოს… მაგრამ ეს ხომ საქართველოა. ოდესმე თუ ყოფილხართ პანაშვიდზე? ან უარესი, ქართლ გასვენებაში? რაღა თქმა უნდა ყოფილხართ. თუ ყოფილხართ პანაშვიდზე ან გასვენებაში დიდი ხნის განმავლობაში, იმდენი ხანი მაინც რომ მომსვლელებს კარგად დაკვირვებოდით? მე ვყოფილვარ და არა ერთხელ, მინდა გითხრათ ქართული პანაშვიდი ფარისევლობის ზეიმია, თავი რომ გავანებოთ იმას როგორ ინტერესდებიან მწუხარესახიანი მამაკაცები ქელეხში რა ღვინო იქნება, თქვენ უნდა ნახოთ სამძიმარზე მოსული მოტირალი ქალების უმრავლესობა, ერთ რამედა ღირს, სანამ დანიშნულების ადგილს მიუახლოვდებიან მხიარულად საუბრობენ, შემდეგ საუბარს წყვეტენ, იხსენებენ რაღაც წესებს ვინ უნდა შევიდეს პირველი და მცირე პაუზის შემდეგ რიგში ჩამწკრივებულები(ერთადერთი ადგილი სადაც ქართველი რიგს უმწიკვლოდ იცავს ეს პანაშვიდია) ნელ-ნელა იწყებენ ტირილის “ამოქოქვას” ისე რომ კულმინაციას იმ ოთახის კართან მიაღწიოს სადაც მიცვალეულია დასვენებული, იქ მერე იწყება ჭირისუფლის შეძახილები რომ სწორედ ის ახალმისული უყვარდა საწყალს ყველაზე მეტად… არადა რა მარტივად იქნებოდა ყველაფერი ყველა რომ გულწრფელი ყოფილიყო.
მაინც რატომ ვფარისევლობთ, რა არის ამის მიზეზი, მე ვფიქრობ აქ ქართველი ადამიანის სულში ღრმად ქექვა არ დაგვჭირდება, ყველაფერი თითქმის ზედაპირზე დევს, ძალიან გვიყვარს სხვისთვის თავის მოწონება და მიზეზიც ესაა, სულ არ გვეტირება იმ პანაშვიდზე მაგრამ ვტირით იმიტომ რომ ვინმემ რომ გვნახოს არ ტიროდაო რას იტყვის? სწორედ ეს “რას იტყვის” არის ხშირ შემთხვევაში ქართველი ადამიანის ქმედებების ძირითადი წარმმართველი. არ გვწამს მაგრამ ყოველ ეკლესიასთან პირჯვარი უნდა გადავიწეროთ, არ წაგვიკითხავს მაგრამ თამარ მეფეზე აუცილებლად კარგი უნდა ვილაპარაკოთ. ანდა რას ნიშნავს რომ მართლმადიდებლობის დაცვის მიზნით მავანი მზადაა ყელი გამოგჭრას? თანაც გაითვალისწინეთ რომ ვინმე ისლამის მიღებას ან ხატის შეურაცხყოფას კი არ აიძულებს, უბრალოდ, შეიძლება უთხრას რომ რომელიმე მღვდელი მთლად კეთილსინდისიერად არ იქცევა. ან რას ნიშნავს საქართველოში დღეში გაშლილი მილიონობით კილომეტრ სუფრების უმრავლესობაზე თან იმაზე მსჯელობა რომ რუსეთი მაინც მაგარია და თან თვალცრემლიანი გახსენება 2008 წლის აგვისტოს ომის? რას ნიშნავს ბოროტების იმპერიის შემოქმედის, სტალინის ძეგლი იმ ქალაქის ცენტრალურ მოედანზე დოგმა რომელიც, ფაქტობრივად, ამავე, ბოროტების იმპერიის საქართველოში განხორციელებული აგრესიის სიმბოლოდ იქცა? ეს იოს კითხვებია რომლებზე ჩვეულებრივ, ნორმალურ ადამიანს პასუხები წესით არ უნდა ჰქონდეს თუმცა მე მაქვს ერთი არადამაკმაყოფილებელი, მაგრამ მაინც პასუხი: ეს ხომ საქართველოა.

საბჭოთა საქართველო vs. ქართული სახელმწიფო

ერთხელ ერთმა ჩემმა ნაცნობმა მითხრა, ახლა საქარტველოში გაბატონებულ რელიგიას საბჭოთა მართლმადიდებლობა ჰქვიაო, სწორედ ამან გადამაწყვეტინა დამეწერა ეს მცირე სტატია. საბჭოთა საქართველო ცოცხალია! დიახ მეგობრებო, საბჭოთა საქარტველო, რაც არ უნდა გაგიკვირდეთ ცოცხალია. ცოცხალია ჩვენს გულებში, ტვინებში და რაც მთავარია ჩვენს სულებშიც.

საბჭოეთი ჩვენს გულებში:

მოგეხსენებათ გული სიყვარულისთვის არის განკუთვნილი, თუ არ მოგეხსენებათ, ყოველ შემთხვევაში ასეა საზოგადოდ მიღებული დასავლურ კულტურებში ტორემ ესკიმოსები ამ საკითხზე რას ფიქრობენ დანამდვილებით ვერ გეტყვეით, ხოდა რადგან ეს ორგანო გარდა იმისა რომ სისხლს ტუმბავს იმგვარად რომ მთელს სხეულს მიეწოდოს, აგრეთვე სიყვარულისას ჩქროლდება ხოლმე. სწორედ სიყვარულით არის აჩქროლებული საშუალო სტატისტიკური ქარტველის გული საბჭოეტის მიმართ, მავანნი შემედავებიან, ცხრა აპრილს გამახსენებენ, დისიდენტებსაც მომაგონებენ, მაგრამ ფაქტი ფაქტად რჩება დაბრძანდით ნებისმიერ ქართულ-ტრადიციულ სუფრაზე და ადრე თუ გვიან საუბარი მივა იქამდე თუ რა კარგი იყო მაშინ, ერთად ვიყავით როცა… რა კარგი იყო როცა ფული ყველას ჰქონდა, როცა საჭმელი არავის უჭირდა… რა კარგი იყო როცა შეგეძლო უფასო სექსი რუს გოგონასთან ბიჭვინთაში… რა კარგი იყო ჯარში რომ უბატონოდ ხმას ვერავინ გცემდა…  მერე ირგვლივ მიმოიხედეთ და ორმც წელს გადაცილებული თანამეინახეების თვალებს დააკვირდით, მათში უსათუოდ დაინახავთ მონატრებას, ხოდა სადაც მონატრებაა იქ სიყვარულიც არის.

საბჭოეთი ჩვენს ტვინებში:

საშუალო სტატისტიკური ქართველი კვლავ საბჭოურად აზროვნებს. ოღონდ საბჭოურად არა კარგი გაგებით(კი, კარგი გაგებით საბჭოურიც შეიძლება არსებობდეს)არამედ ყველაზე უერესით რაც კი შეეძლო ბაბუა ლენინს წარმოედგინა. ქართველების უმრავლესობას ჰგონია რომ პასუხისმგებლობა ღმერთმა ყველა სხვა დანარჩენისთვის შექმნა, რა ხიბლავდა ქართველ ადამიანს საბჭოთა კავშირში, ალბათ უპირველესად ის რომ სხვა იღლებოდა მის მაგივრად გადაწყვეტილების მიღებით და შესაბამისად შეცდომისათვისაც სხვა დაისჯებოდა. სწორედ ამ ტვირტისგან გათავისუფლებაა უნიშვნელოვანესი დღესაც, რომელიღაც ამერიკულ ფილმშიც მინახავს პატიმარს ციხიდან გაქცევა რომ არ უნდა, რა ვაკეთო გარეთ, აქ უკვე იმდენი ხანია ვზივარ აქაურ ცხოვრებას უკეთ ვიცნობ ვიდრე ცხოვრებას თავისუფლებაზეო, ასეა საშუალო სტატისტიკური ქარტველიც, მას არ უნდა ციხიდან გასვლა, იქ, ციხეში, უფასო საჭმელია, არანაირი პასუხისმგებლობა არ გაკისრია და ზედამხედველბთანაც კარგი ურთიერთობა გქონდა, ასე რომ საშუალო სტატისტიკური ქართველი ფიქრობს: დაე სხვამ იწვალოს თავისუფლებით, მე აქ ვიქნები ციხის განცხრომში.

საბჭოეთი ჩვენს სულებში:

აქ თითქოს ყველაზე რთულადაა, საქმე, თითქოს საბჭოთა კავშირის ცხოვრებაში სულისათვის და რელიგიისათვის ადგილი აღარ რჩებოდა, მეტიც ეს ორი რამ, საბჭოთა კავშირი და რელიგია ურთიერთგამომრიცხავი ცნებებიც კი უნდა იყოს, მაგრამ არც მთლად მასეა საქმე. მივყვეთ თავიდან. მოგეხსენებათ რა სიმძაფრით ებრძოდა ხელისუფლებაშ მოსვლის პირველ წლებში საბჭოთა ხელისუფლება რელიგიას, გვახსოვს ძველი შავთეთრი კადრები სადაც ულვაშიანი ბოლშევიკები ამაყად ანგრევდნენ ეკლესიებს, შეუარცხყოფდნენ ხატებს, ამსხვრევდნენ ჯვრებს და ასე შემდეგ. ბებიების მონაყოლიც ახსოვს ზოგიერთს “მებრძოლ ათეისტთა კავშირზე”, ევროპული ზღაპრებიდან საბჭოურ ენაზე(ნებისმიერზე) თარგმანში ამოღებული, ლოცვები, ღმერთი და ხანდახან ანგელოზებიც კი ხოდა, მოოულოდნელად გაქრა ეს ყველაფერი, აგრესია საგრძნობლად შემცირდა, მეტიც საერტოდ გაქრა, თუ არ ჩავთვლით აღდგომის ღამეს ილუზიონში გშვებულ “ლედი კარატეს” რათა ხალხი ეკლესიაში კი არ წასულიყო ილუზიონისტვის ეყურებინა, ოხ როგორ მეცოდება ოთარ შეფიაშვილი(ილუზიონის წამყვანი) ახლა როცა ეს ყველაფერი მახსენდება, არ გინდა ლედი კარატეს კინემატოგრაფიულ ღირსებებზე ისაუბრო?! მაგრამ ეს სხვა თემაა, მოდიტ დავბრუნდეტ საბჭოთა სულიერებაში, რომელშიც ნელნელა გადაიზარდა ქართული მართლმადიდებლობა(ალბათ არა მარტო ქართული და არამარტო მართლმადიდებობა მაგრამ, მოდით,  ამჯერად ამით დავკმაყოფილდეთ), სხვა რა ვიფიქრო როცა ნათლად ვხედავდი რომ ათეისტურ საბჭოთა ხელისუფლებას და რელიგიის მსახურტ გასაყოფი აღარაფერი ჰქონდათ. თუმცა ეს ყველაფერი მხოლოდ თამამი ვარაუდები შეიძლება იყოს და მე პირადად ვერაფრით დავმატკიცებ ამ ორი რამის სიმბიოზს. ამიტომ ამ საკითხს მეორე მხრიდან მვუდგები, გავიდა დრო, საქარტველომ თითქოს თავისუფლება მოიპოვა, ყოველ შემთხვევაში იურიდიულად მაინც, ქარტველმა ხალხმა მიიხედ – მოიხედა და… ირგვლივ ვეღარავინ დაინახა ვისაც გააღმერთებდა, თაყვანს სცემდა და ვისგანაც კერპს შექმნიდა, ჯერ ზვიად გამსახურდიასგან დააპირა კერპის შექმნა, მაგრამ აქ არ დაცალდათ, შევარდნაძე კერპობისთვის ზედმეტად ნაძირალად ეჩვენა, მერე მიშა… აქაც რაღაც ბოლომდე არ იყო გარკვეული და ბოლოს შეგვრჩა სრულიად საქარტველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ილია მეორე, უკანასკნელი დიდი საბჭოთა ავტორიტეტი, ქართველი მრევლის კოლექტიური არაცნობიერი(თუკი ასეთი რამ საერთოდ არსებობს) მძლავად ამუშავდა, ილია მეორე იდეალური კანდიდატი იყო, იგი საბჭოტაც იყო და მართლმადიდებლურიც სწორედ ასე დაიკავა ჩვენი სულები საბჭოეთმა.

მოკლედ გავიმეორებ რომ საბჭოეთი ცოცხალია, ჩვენს გულებში, ტვინებში და სულებში. შემთხვევიტი არ არის სათაურში ცნებების განლაგებაც რადგან, სამწუხაროდ, საბჭოთა საქართველო ებრძვის ქარტულ სახელმწიფოს და არა პირიქით, არადა მონობიდან თავის დაღწევის სახელმძრვანელო ყველას ცხვირწინ გვაქვს ე პირდაპირ ბიბლიაში წერია, როგორ გამოიყვანა მოსემ ებრაელები ეგვიპტიდან და როგორ ატარა 40 წელი უდაბნოში იმისატვის რომ აღთქმულ მიწაზე მონების თაობა არ შესულიყო ჩვენ კი რა ვქენით? გამოვედით ეგვიპტიდან და შორს წასვლას ვერ ვბედავთ, უდაბნოსი გვეშინია თუ სხვა რამ მიზეზია არ ვიცი, ვდგავართ ცოტა შემაღლებულ ადგილას და სევდიანი თვალებით გავყურებთ ეგვიპტეს, შემდეგი თაობაც ასე იდგება და იმის შემდეგც ტუ ვინმემ არ შეუძახა ამ ხალხს: ტყუილად ნუ კარგავთ ძვირფას დროს, სწრაფად აღთქმული მიწისკენ!

ხუთი პირობა იმისათვის რომ მამაკაცმა თავი სამოთხეში იგრძნოს

1.    ლუდი უნდა იყოს ბევრი და უფასო

განმართება, მარტალია ლუდი ყველა მამაკაცს არ უყვარს, მაგრამ ვისაც უყვარს მისთვის ლუდის რაოდენობა პირდაპირპროპრციულია გარემოს სამოთხეობის ხარისხის, ან მეორენაირად ლუდის კონცენტრაცია ერტ კვადრატულ მეტრზე უდრის სამოთხის კონცენტრაციას ამავე ფართობზე. არსებობს მამაკაცთა მეორე კატეგორია, მამაკაცები ვისაც ლუდი არ უყვართ, მაგრამ მათ აუცილებლად ეყვარებათ უფასო ლუდი, რადგან ის უფასოა, ეს სითხე კი ისეთი დამუღამებადი რამაა, საჭირო რაოდენობის შემთხვევაში, ბოლოს და ბოლოს მამაკაცების ეს მეორე კატეგორია პირველ კტეგორიაში გადავა

2.    ქალები იოლად უნდა ებმებოდნენ და მალე ათავებდნენ

არსებობს ლეგენდა რომ მამაკაცებს, როგორც პირვეყოფილი მონადირეების ღირსეულ შთამომავალთ, იოლად შესაბმელი ქალები არ მოსწონთ, ამ ლეგენდას ხშირად, კერძო საუბრებში თვითონ მამაკაცებიც ადასტურებენ, რაც ხელს გვიშლის დავადგინოთ ლეგენდაა ეს ლეგენდა თუ არაა ლეგენდა ეს ლეგენდა. მე ვფიქრობ რომ მამაკაცი თავისი ბუნებით ზარმაცია, მილიონობით წლების ნადირობისაგან დაიღალა და ახლა დასვენება სჭირდება, ამიტომ რაღა თქმა უნდა იოლად შესაბმელი ქალი უნდა ერჩივნოს ძნელად შესაბმელსა და საწვალებელს და თუ მაინცდამაინც იმ მონადირის ინსტიქტს დავიუდებტ საფუძვლად ქალების შებმას, იმ ჩვენს შორეულ წინაპარას როგორ ფიქრობთ იოლად მოსანადირებელი ნადირი ერჩივნა თუ რთულად? მე პირველი მგონია. რაც შეეხება მეორე საკითხს, აქაც არსებობს ერთი ლეგენდა რომ ნამდვილ მამაკაცს სულ ფეხებზე უნდა ეკიდოს ქალი გაათავებს საეთოდ თუ არა, მაგრამ გულის სიღრმეში, ოღონდ ძალიან ღრმად, ნებისმიერი მამაკაცი ფაქიზი და გულისხმიერია, აგრეთვე მზრუნველიც არის და რაღა თქმა უნდა მას ურჩევნია ქალმაც გაათავოს სექსის დროს, მაგრამ რადგან, როგორც ზემოთ აღტვნიშნე, მამაკაცი თავის ბუნებიტ ზარმაციოა, რაღა თქმა უნდა ურჩევნია რომ ქალმა რაც შეიძლება მალე გაათავოს… თანაც ეს ფაქტი ისე გიზრდის მამაკაცურ თვითშეფასებაააას.

3.    ტელევიზორი პატრონის დაძინებისას თავისით უნდა ითიშებოდეს, ტაიმერის დაყენების გარეშე.

ტელევიზორი მამაკაცის მეგობარია, ჭკვიანია, არ ითხოვს მასტან ლაპარაკს, მაგრამ თუ დაელაპარაკები არანაირ აგრესიას არ ამჟღავნებს შენს მიმართ, არის მრავალმხრივი, ჭკვიანიც, მხიარულიც, ლამაზიც ამიტომ ასეტ მეგობარს გაფრტხილება სჭირდება, არ შეიძლება მისი მთელი ღამით ჩართული დატოვება, არადა როცა გეძინება პულტზე თითის დაჭერამაც შეიძლება ძილი გაგიტეხოს, ამიტომ უნდა ითიშებოდეს ტელევიზორი ტავისით მამაკაცი ჩაძინებისთანავე, ჭკვიანმა ხალხმა(ალბათ იაპონელებმა) ამისათვის მშვენიერი რამ მოიგონეს ე.წ. ტაიმერი, ანუ დააყენებ რომ ტელევიზორი ერთ საათში გაითიშოსო და გაითიშება ერთ სათში, ეტყვი ნახევარ საათშიო გაითიშება ნახევარ საათში, მაგრამ ვაი თუ შენ ნახევარ საათზე დააყენე და ერთ საათში გეძინება? რა უნდა ქნა? წინასწარ ხომ ვერ გათვლი როდის ჩაგეძინება, ამიტომ „ტელევიზორი პატრონის დაძინებისას თავისით უნდა ითიშებოდეს

4.    აუცილებლად უნდა არსებობდეს ცალი წინდის სახლში მოტანის სამსახური

წინდა უპირველესი მამაკაცური პრობლემაა, უფრო სწორად ცალი წინდა, როცა ერთი ყოველთვის თავის ადგილას დევს ხოლმე, მეორე გამუდმებით სადღაც ქრება თან ისე, რომ გადამდგარი ჯაშუშივით, მისი პოვნაც პრაქტიკულად წარმოუდგენელია. რა უნდა ქნა? ახალი წყვილი რომ აიღო ესე იგი უნდა აღიარო რომ ძველი გასარეცხია, აღიარებიდან გარეცხვამდე კი ერტი ნაბიჯიც არაა, ასე რომ საუკეთესო გამოსავალია, ყოველ დილით ლამაზი, ასევე ლამაზ უნიფორმაში გამოწყობილი გოგონა მოდიოდეს და მეორე ცალი ზუსტად ისეთივე წინდა მოჰქონდეს.

5.    ყველა თამაშს უნდა იგებდეს

და ბოლოს მამაკაცი აზარტულია, მაგრამ ზარტი მაშინ უფრო მძაფრად გამოვლნდება როცა აგებ და რადგან მამაკცს არ აქვს იმდენი დრო რომ ითამაშოს და ითამაშოს, იმიტომ რომ პირველ სამ პუნქტს ყურადღებ არ მოაკლდეს უბრალოდ ნებისმიერ თამაშს უნდა იგებდეს, მოიგებს ერთს, ორს, სამს და ბოლოს მობეზრდება.

აი სულ ეს არის საჭირი იმისათვის რომ მამაკაცმა თავი სამოთხეში იგრძნოს, ბევრია?

მეც მახსოვს

1992 წელს დავამთავრე სკოლა თბილისში, ვინც ამ პერიოდში საქართველოში ცხოვრობდა მისთვის ეს ფრაზა სავსე უნდა იყოს ტრაგიზმით, რადგან უნდა ახსოვდეს რა ხდებოდა თბილისში 1992 წელს და რა ტრაგიკული იყო ამ დროს იმ ასაკში ყოფნა როცა სკოლას ამთავრებ. თუმცა ტრაგიკული იმ წლებში ზოგადად ქართველობაც უნდა ყოფილიყო, მაგრამ არ იყო, მახსოვს თბილისის ომის დროს ხალხი ომის “მისადგომებთან” მიდიოდა და ბინოკლით უყურებდა განვითარებულ მოვლენებს; ისიც მახსოვს როგორ ყვებოდნენ თავისუფლების მოედანზე მეტროდან ამოვიდაო ვიღაც და შემთხვევიტი ტყვია მოხვდაო, თან ამ ყველაფერს ოდნავ მომღიმარი თვალებით ამბობდნენ, აი რაღაც კურიოზს რომ ყვებიან მეზობელზე და რომ არ უნდათ რომ იმ მეზობელმა გაიგონოს ისე; კიდევ მახსოვს ინტელიგენცია რომელიც ვერ იტანდა ხელისუფლებას, ისე ვერ იტანდა რომ მზად იყო მიეხრჩო ყველა ხელისუფალი… დახრჩობით არავინ დაუხრჩვიათ მგონი, არც ყველა მოუკლავთ, მაგრამ ეს იგივე ინტელიგენცია რატომღაც მაინც მშვიდად იყო შევარდნაძის მმართველობის პერიოდში, აი მაშინ ე.წ. ზვიადისტების მიტინგებს პირდაპირ რომ ხვრეტდნენ ნამდვილ და არა არალეტალური ტყვიით, მაშინაც მშვიდად იყო სამეგრელოს მოსახლეობას რომ აწიოკებდა მხედრიონი და საერთოდ სულ მშვიდად იყო სანამ თვითონ შევარდნაძე არ გადააყენეს. კიდევ მახსოვს ძველი თონის პურისგან დამზადებული ხაჭაპური, ხაჭაპური პირობითად თორემ ეს უბრალოდ მარილწყალში დამბალი თნის პურის ნამტვრევები იყო შეშის ღუმელში გამომცხვარი, ზამთრის ცივ ღამეებში საწოლში გასათბობად ჩადებული გაცხელებული აგურიც მახსოვს და უნივერსიტეტში ორ კაცზე გაყოფილი 40 თეთრიანი ფენოვანი ხაჭაპურიც(ხაჭაპური აქაც პირობითად რა თქმა უნდა); კიდევ იცით რა მახსოვს გამსახურდია, კანონიერად არჩეული პრეზიდენტი, რომ ჩამოაგდეს და ახლა ვიწყებთ სახელმწიფოს შენებასო რომ გვატყუებდნენ… ზოგი მოგვატყუეს კიდეც.
უსასრულოდ შეიძლება გაგრძელდეს ეს “მახსოვს”, თუმცა მეხსიერება ისეთი რამ ყოფილა თუ გინდა გამოიყენებ და თუ გინდა არა, ვერ ვგრძნობთ ალბათ თავს კომფორტულად ამ მოგონებებში და ამიტომაც საქართველოს მოსახლეობის დიდ უმრავლესობას არაფერიც არ ახსოვს, არ უნდა რომ ახსოვდეს! ვერაფერს იტყვი კარგი პოზიციაა და საკმაოდ მოხერხებულიც, უსიამოვნო შეგრძენება რომ თავიდან აიცილო უბრალოდ მოგონებებს ბლოკავ, მაგრამ ამაცდროულად საშიში და საფრთხილო რამ არის ეს დაბლოკვა თუ რაც გნებავტ ის უწოდეთ, მეხსიერების ერტერთი უმთავრესი დანიშნულება ხომ ისიც არის რომ თუ ცუდი რამ შეგემთხვა კარგად დაიმახსოვრო რადგან მომავალში შეძლებისდაგვარად თავი აარიდო ამ ცუდი რამის განმეორებას. თუკი საცალფეხო ბილიკზე მიმავალი ფეხს გუბეში ჩაჰკრავ ხომ დაიმახსოვრებ იმ გუბეს რომ უკანა გზაზე გადაახტედა ტალახში აღარ ამოისვარო? ჩვენთან კი რა გამოდის ისტორიის სპირალის ახალ ხვეულს აბსოლუტურად მოუმაზადებლები ვხვდებით, არადა წინა ხვეული სულ ახლახან გავიარეთ, სულ რაღაც ოცი წლის წინ… გავიხსენოთ, გავიხსენოთ.